De beste appels om appelcider mee te maken

Gepubliceerd op 03-01-2026

in Assortiment

Geschreven door Frank Houweling

Wie wel eens een slok echte ambachtelijke cider heeft geproefd, weet dat dit mijlenver verwijderd is van de mierzoete drankjes uit de supermarkt. Een goede cider heeft diepgang: een balans tussen zoet, zuur en die typische, licht stroeve bitterheid die je mond laat samentrekken.

Maar hoe kom je aan die smaak? Het geheim zit hem niet alleen in het gistingsproces, maar vooral in de boom. Niet elke appel die lekker is in een appeltaart, is namelijk ook geschikt voor de pers. In deze blog duiken we diep in de wereld van de ciderappels. We kijken naar de traditionele krachtpatsers uit Engeland en Frankrijk, maar ontdekken ook welke Nederlandse rassen verrassend goed presteren in de ciderpers.

Wat maakt een appel een 'ciderappel'?

Als je een hap neemt uit een traditionele ciderappel zoals de Dabinett, is de kans groot dat je hem direct weer uitspuugt. Ze zijn vaak taai, bitter en vreselijk zuur. Toch zijn dit de rassen waar de beste cidermakers ter wereld moord voor doen. Waarom?

Vier cider-smaken

Om te begrijpen welk ras je moet planten, moet je kijken naar de vier elementen die een sap transformeren tot een topcider:

Suikers: Onmisbaar, want suiker wordt door gist omgezet in alcohol. Hoe hoger het suikergehalte (het SG), hoe meer potentieel de cider heeft.
Zuren: Zonder zuur smaakt je cider "vlak" of saai. Zuur zorgt voor de frisheid en helpt bovendien om de cider langer te bewaren.
Aroma’s: Sommige appels ruiken simpelweg meer naar 'appel' dan andere. Dit zijn de vluchtige stoffen die je ruikt zodra je het glas inschenkt.
Tannines (Astrigentie): Dit is de 'heilige graal' van de cider. Tannines zorgen voor body en een complex mondgevoel. Het is dat droge, stroeve gevoel op je tong, vergelijkbaar met sterke thee of rode wijn.

Klassieke combinatie

In de professionele ciderwereld delen we appels in volgens het Long Ashton-systeem. Dit helpt je bij het bepalen van je mix:

Sweets (Zoet): Weinig zuur, weinig tannine. (Bijv. veel handappels)
Sharps (Zuur): Veel zuur, weinig tannine. (Bijv. de Bramley)
Bittersweets (Bitterzoet): Weinig zuur, veel tannine. (De ruggengraat van Britse cider)
Bittersharps (Bitterzuur): Veel zuur, veel tannine. (De zeldzaamste, meest complexe appels)

De perfecte cider is bijna altijd een blend (een combinatie van verschillende soorten appels). Je combineert verschillende rassen om de ideale balans tussen deze vier elementen te vinden.

Traditionele ciderappelrassen

De meeste beroemde ciderappels vinden hun oorsprong in Somerset (UK) of Normandië (Frankrijk). Deze bomen zijn generaties lang geselecteerd op hun saprendement en tanninegehalte.

Hoewel er nog veel meer ciderappels te vinden zijn in die gebieden, benoemen we hieronder enkele bekende rassen die ook nog eens bij ons te verkrijgen zijn.

Britse ciderrassen

De volgende appelrassen komen allemaal uit de regio van Somerset en zijn extreem populair bij het maken van klassieke britse ciders:

Dabinett (Bittersweet): Misschien wel de meest betrouwbare ciderappel die er is. De Dabinett geeft een prachtig goudkleurig sap met een zachte, leerachtige tannine. De boom is relatief klein en resistent tegen veel ziektes, wat hem ideaal maakt voor de particuliere tuin.
Harry Master’s Jersey (Bittersweet): Een echte klassieker uit de Britse boomgaarden. Deze appel geeft een zeer gestructureerde cider met een zwaar aroma. Let op: deze boom heeft een goede bestuiver nodig om een goede oogst te geven.
Somerset Redstreak (Bittersweet): Een zeer geliefd ras vanwege de snelle groei en de hoge opbrengst. Deze appel geeft een fruitige, frisse bitterzoete smaak die perfect is om een mix mee op gang te helpen.
Herefordshire Redstreak (Bittersharp): Vergelijkbaar met zijn broertje uit Somerset, maar vaak gewaardeerd om zijn robuustheid. Hij geeft een rijk, aromatisch sap dat een uitstekende basis vormt voor een traditionele cider.
Herefordshire Russet (Sharp - Aromatisch): Hoewel Russets vaak als handappel worden gegeten, is deze variant in de ciderwereld beroemd om zijn ongelooflijke aroma en hoge suikergehalte. Hij geeft de cider een nootachtige, rijke afdronk.

Franse ciderrassen

Ook in Normandië worden veel klassieke ciders gemaakt. Hierbij worden de volgende traditionele franse ciderappels gebruikt:

Kermerrien (Bittersharp): Een Frans ras dat bekend staat om zijn complexiteit. De tannines in de Kermerien zijn vaak wat verfijnder dan in de robuuste Britse rassen. Het resultaat is een elegante, bijna parfum-achtige cider.
Douce Noën (Bittersweet): Een zeer productief ras uit Bretagne. De appels zijn klein, maar het sap is dik en stroperig. Perfect voor een vollere stijl cider.

Veelzijdige appels

Hoewel deze appels niet puur ciderappels zijn, maar juist heel veelzijdig, zijn ze onmisbaar voor een klassieke appelcider.

Bramley’s Seedling (Sharp): Hoewel de Bramley bekend staat als dé kookappel, is hij in de ciderwereld onmisbaar om zijn sterke frisse en zure smaak. Hij brengt het broodnodige zuur in een mix van bittere appels. Bovendien is de boom oersterk en produceert hij enorme hoeveelheden sap.
James Grieve (Sharp - Sweet): De James Grieve is een held in elke boomgaard. Waarom? Omdat hij een fantastische bestuiver is voor bijna alle andere appelrassen. Als ciderappel is hij zeer saprijk en brengt hij een fijne frisheid mee.

Verassende ciderappels

Je hoeft niet altijd naar het buitenland te kijken. Veel van onze eigen 'vergeten' rassen zijn uitstekende ciderkandidaten. Ze zijn vaak minder bitter dan de Britse rassen, maar hebben een fantastische zuur-suiker balans.

De Nederlandse koning van de appelcider

Als er één Nederlandse appel is die wereldwijd wordt bejubeld door cidermakers, dan is het de Karmijn de Sonnaville. In Engeland heeft hij misschien wel een hoger aanzien dan hun eigen rassen. De Karmijn heeft een extreem hoog suikergehalte én een hoog zuurgehalte. Dit resulteert in een krachtige, aromatische cider met een stevig alcoholpercentage.

Veelzijdige historische rassen

Veel Nederlandse klassiekers zijn super veel zijdig: lekker om vers te eten, maar ook karaktervol genoeg voor sap én cider. Enkele waardevolle opties voor de tuin zijn:

Notarisappel (Sweet - Mild Sharp): De Notarisappel leunt vooral naar de zoete kant, maar heeft genoeg aroma om niet saai te worden. Vanwege het hoge sapgehalte en de milde smaak is dit een perfecte 'opvuller' voor het volume van je mix. Omdat het zo'n betrouwbare, zelfbestuivende boom is, is het ook nog eens een perfecte appelboom voor beginners.
Schone van Boskoop / Rode Boskoop, Goudreinet (Sharp): Dit is de ultieme zure en aromatische appel. Door het hoge zuurgehalte is dit ras onmisbaar om een cider fris en levendig te houden. Het brengt de nodige structuur in een blend die anders te zwaar of te zoet zou worden.
Dubbele Bellefleur (Sharp, Mild bittersweet): Dit is een interessant ras voor cider. Het heeft een opvallend zuurtje, maar de schil en de structuur van de appel voegen een subtiele stroefheid toe die richting een milde bittersweet neigt. Dit geeft de cider net dat beetje extra body.
Jacques Lebel (Sharp): Jacques Lebel is een rasechte 'Sharp'. Het is een sap-kanon dat een flinke dosis zuur toevoegt. Het is misschien geen complexe smaakmaker, maar wel de ideale basis om grote hoeveelheden fris basis-sap te genereren.

Slim sierappels gebruiken

Stel: je hebt een prachtige boomgaard vol met handappels zoals de Elstar, Jonagold of Gala. Je perst ze, laat het vergisten en... het resultaat is wat teleurstellend. Het is fris, het is licht, maar het mist die "bite" die een echte cider zo lekker maakt. In de ciderwereld noemen we dit een vlakke cider.

"Crabappels"

Wat wij in Nederland sierappels noemen, noemen ze in het Verenigd Koninkrijk "crabappels". Eigenlijk een veel betere naam, want sierappels zijn zeker niet alleen voor de sier. Ze barsten namelijk van de tannines en pectine. Niet lekker om zo op te eten, maar dit zijn wel precies de zaken die je nodig hebt in het gistvat om een smakelijke appelcider te maken.

De makkelijkste manier om een gewone mix van handappels te transformeren naar een echte cidermix, is dus door een klein percentage sierappels (Crabapples) toe te voegen.

Een emmer vol sierappeltjes op honderd liter sap kan al wonderen verrichten. Ze voegen de broodnodige astrigentie toe, waardoor je cider een "volwassen" mondgevoel krijgt. Populaire sierappels voor dit doel zijn de Evereste of de Red Sentinel. De bomen zijn bovendien prachtige blikvangers in je tuin, en deze bomen zijn ook nog eens uitstekende bestuivers voor andere appelbomen.

Cider van Elstar

Als je geen ruimte hebt voor een echte ciderappelboom in de tuin kan je natuurlijk ook gewoon cider maken van je Elstar-appels. Maar wees je bewust van de beperkingen. Een cider van enkel Elstar mist structuur. Als je met standaard handappels werkt, probeer dan rassen te kiezen die aan de zure kant zitten. De Goudreinet is hier je beste vriend. Een mix van 70% Elstar en 30% Goudreinet geeft al een veel interessanter resultaat dan 100% Elstar.

Een ciderappelboom planten en verzorgen

Een ciderappelboom planten is één ding, maar je wilt natuurlijk ook een emmer vol vruchten kunnen oogsten. Er zijn twee zaken die vaak over het hoofd worden gezien: wie bevrucht wie, en hoe houd je de boom gezond?

Bestuiving

Veel van de beste ciderappels, zoals de Dabinett of de Harry Master’s Jersey, zijn niet zelfbestuivend. Dat betekent dat ze een andere appelboom in de buurt nodig hebben die op hetzelfde moment bloeit.

Hier komt de James Grieve weer om de hoek kijken. Dit ras staat bekend als een van de beste bestuivers ter wereld. Heb je weinig ruimte? Dan is een sierappel (Crabapple) vaak de beste keuze als universele bestuiver; ze bloeien lang en uitbundig, waardoor ze bijna elk ander ras in de buurt kunnen bevruchten. Onze sierappels als patioboom kunnen ook in een pot gehouden worden.

Heb je echt maar ruimte voor één appelboom? Dan is waarschijnlijk de Notarisappel je beste keuze. Dit is een uitstekende ciderappel, en ook nog eens geheel zelfbestuivend.

Je kunt altijd onze bestuivingstabel gebruiken om de bestuiving in je tuin te checken.

Ziekteresistentie

Het Nederlandse en Belgische klimaat is vochtig, en dat is een uitdaging voor sommige Britse klassiekers. Veel traditionele ciderappels zijn wat gevoelig voor appelschurft of vruchtboomkanker.

Zoek je een zorgeloze boom? Kijk dan eens naar de Dabinett en de Notarisappel. Twee ciderappels die ook nog eens gezond zijn.

Snoei

Een gezonde oogst begint niet bij de eerste bloesem, maar al in de winter met de juiste snoei. Voor ciderappels is een open kroonstructuur extra belangrijk. Omdat veel van deze rassen (zoals de Dabinett) gevoelig kunnen zijn voor schurft in ons vochtige klimaat, moet de wind de kans krijgen om het blad na een regenbui snel droog te blazen. Bovendien zorgt een goede snoei voor grotere vruchten met een hoger suikergehalte, omdat het zonlicht elk deel van de boom kan bereiken. Wil je precies weten hoe je jouw jonge of oude appelboom aanpakt? Bekijk dan onze uitgebreide snoei-instructies voor appelbomen voor een stap-voor-stap uitleg.

Plukken en (na)rijpen

Het bepalen van het juiste oogstmoment is bij ciderappels een vak apart. Waar we bij handappels zoeken naar een stevige 'bite', draait het bij cider om het maximale suikergehalte. Veel professionele cidermakers laten de appels zelfs 'narijpen' na de pluk (het zogenaamde sweating). Door de appels een week of twee op een koele, droge plek te laten liggen, wordt het resterende zetmeel omgezet in suikers en verliest de appel wat vocht, waardoor het sap geconcentreerder wordt. Let er wel op dat je ze niet te lang bewaart; zodra een ciderappel melig wordt, is hij lastiger te persen en verliest hij zijn frisse zuren.