Kersenbomen staan bekend om hun prachtige bloei en heerlijke vruchten, maar het aanplanten ervan roept vaak vragen op. Moet je er twee hebben? Welke rassen passen bij elkaar? Gelukkig zijn er ook rassen die het allemaal zelf kunnen. In dit artikel lees je alles over de beste zelfbestuivende kersenbomen: sterke, betrouwbare bomen die ook solo heerlijke kersen geven.
Waarom kiezen voor een zelfbestuivende kersenboom
Een kersenboom in de tuin is dus heel erg leuk, maar niet iedereen heeft ruimte voor meerdere bomen. Veel mensen moeten al passen en meten om één boom kwijt te kunnen.
Bestuivende bomen
Veel kersenbomen vallen daarmee af. Je hebt voor die bomen namelijk een bestuiver nodig, en dat moet een andere kersenboom zijn van een ander ras. En dat ras moet ook nog eens genetisch 'matchen' met de andere kersenboom om voor de juiste bestuiving te zorgen. Of twee kersenbomen een paar vormen vind je gemakkelijk in onze bestuivingstabel. Maar als je echt maar ruimte hebt voor één boom is het nog steeds geen optie, en dan ben je op een zelfbestuivende kersenboom aangewezen.
Een zelfbestuivende kersenboom is een kersenboom van een ras dat geen andere kersenboom in de buurt nodig heeft om kersen te geven. Ook als de boom alleen staat, groeien er kersen aan de boom. Bijen in de tuin zijn nog steeds nodig, om het stuifmeel tussen de bloemen aan de kersenboom te verplaatsen.
Meer zekerheid
Maar zelfs als je ruimte hebt voor meerdere kersenbomen kan je ervoor kiezen om tenminste één zelfbestuivende kersenboom aan te planten. Op die manier heb je namelijk meer zekerheid op fruit, want met de bestuiving kan het niet meer fout gaan.
In dit artikel vertellen we je over onze favoriete kersenrassen die zelfbestuivend zijn. Deze bomen kan je dus alleen aanplanten en wél fruit plukken.
(1) Lapins
De Lapins-kers is wat ons betreft de beste zelfbestuivende kersenboom, en onze favoriet voor wie maar plaats heeft voor één kersenboom in de tuin.
Dit Canadese ras is ontwikkeld in British Columbia in de jaren ’80, als kruising tussen ‘Van’ en ‘Stella’. Het ras wordt ook wel Cherokee genoemd. Het doel was een laatbloeiende kers te creëren met een hoge opbrengst, uitstekende smaak én goede transporteerbaarheid, en daarin is men geslaagd.
Lapins is volledig zelfbestuivend en heeft geen andere kersenrassen nodig om vruchten te dragen. Daardoor is hij bijzonder geschikt voor kleinere tuinen waar slechts één boom geplant wordt. Bovendien is hij ook een goede bestuiver voor andere kersenrassen, mocht je toch meer variëteiten willen combineren.
De boom groeit krachtig en vormt op termijn een brede kroon. Lapins is laatbloeiend, wat het risico op schade door nachtvorst tijdens de bloei vermindert. De oogsttijd ligt in de tweede helft van juli, wat vrij laat is in vergelijking met veel andere kersenrassen.
De vruchten van Lapins zijn groot, donkerrood tot bijna zwart, en hebben stevig vruchtvlees met een zoete, aromatische smaak. Ze barsten minder snel bij regenval dan veel andere rassen en zijn goed bestand tegen transport. Dat maakt Lapins ook geliefd bij professionele telers.
Kortom, Lapins is een veelzijdige en betrouwbare kersenboom met een hoge opbrengst en uitstekende vruchten. Zelfbestuivend, laatbloeiend en goed resistent tegen barsten. Een perfecte boom voor de fruittuin dus!
(2) Stella
Stella is een klassiek kersenras dat vooral bekendstaat als de eerste zelfbestuivende zoete kers. Het ras werd ontwikkeld aan de University of British Columbia in Canada en kwam in de jaren ’60 op de markt. Het betekende destijds een doorbraak in kersenteelt, omdat voor het eerst ook hobbytelers zonder meerdere bomen toch verzekerd waren van een goede oogst.
Stella is volledig zelfbestuivend en heeft dus geen andere kersenboom nodig om vruchten te vormen. Dat maakt haar bijzonder geschikt voor kleinere tuinen of voor wie gewoon één boom wil planten. Bovendien is Stella zelf ook een goede bestuiver voor andere rassen.
De boom groeit middelsterk tot krachtig en vormt een vrij compacte, opgaande kroon. Dat maakt snoei en onderhoud relatief eenvoudig. Stella bloeit middentijds en is niet erg gevoelig voor vorst tijdens de bloei.
De kersen zijn middelgroot tot groot, glanzend donkerrood en hebben sappig, zoet vruchtvlees met een aangename, volle smaak. De opbrengst is meestal goed, mits de boom voldoende zon krijgt. Stella is wel wat gevoeliger voor regen: bij nat weer in de rijpingsfase kunnen de vruchten barsten. Wat dat betreft is de Lapins dus wel een verbetering.
Stella wordt al decennia lang gewaardeerd om haar betrouwbaarheid, smaak en gebruiksgemak. Veel moderne rassen stammen van de Stella af, maar de Stella zelf geldt ook nog steeds als een van de betere keuzes voor de particuliere tuinier.
(3) Sunburst
Sunburst is een populair kersenras dat bekendstaat om zijn vroege oogst, grote vruchten en uitstekende smaak. Het werd in de jaren ’60 ontwikkeld in Engeland, aan het East Malling Research Station, als kruising tussen ‘Stella’ (hoe kan het ook anders) en ‘Early Rivers’. Net als Stella is ook Sunburst volledig zelfbestuivend, waardoor hij gemakkelijk vruchten draagt zonder hulp van andere kersenbomen.
De boom groeit matig sterk en vormt een vrij open kroon die relatief makkelijk in vorm te houden is. Dat maakt Sunburst goed geschikt voor de particuliere tuin. De bloei is middentijds, meestal eind april, en de kersen zijn doorgaans rijp in de eerste helft van juli, iets eerder dan bij Lapins of Stella.
De vruchten zijn groot, glanzend donkerrood en hebben stevig, sappig vruchtvlees. De smaak is vol en uitgesproken zoet, met een lichte zuurtje dat de kers veel karakter geeft. Sunburst wordt vaak genoemd als een van de smakelijkste zelfbestuivende rassen. De opbrengst is goed en vrij regelmatig, al vraagt de boom wel om een zonnige en goed beschutte standplaats om goed af te rijpen.
Een nadeel van Sunburst is dat de vruchten iets gevoeliger zijn voor barsten bij langdurige regenval rond de oogst. Maar met wat beschutting en goed waterdoorlatende grond is dat risico goed in te perken.
Sunburst is een uitstekende keuze voor wie vroeg wil oogsten en houdt van zoete, grote kersen met een heerlijk aroma.
(4) Sylvia
Sylvia is een moderne, zelfbestuivende kersenboom die vooral opvalt door zijn compacte groeivorm. Waar veel traditionele kersenrassen flink uitgroeien, blijft Sylvia relatief klein en goed beheersbaar. Natuurlijk is en blijft het een boom (en geen dwergstruikje) maar wel een kleinere boom dan je bij een kersenboom verwacht. Daardoor is de Sylvia uitermate geschikt voor kleine tuinen, smalle borders of zelfs als leiboom tegen een muur. Ook in een grote pot op het terras doet Sylvia het goed.
Het ras is in 1988 ontwikkeld bij het Summerland research station in Canada, en is een kruising tussen Sam en Van.
De boom bloeit middentijds, rond eind april, en is zelfbestuivend. Je hebt dus geen tweede kersenboom nodig om vruchten te krijgen. Wel krijg je met bestuiving meer fruit aan de boom. De vruchten rijpen rond begin tot half juli, afhankelijk van het weer.
Sylvia produceert middelgrote tot grote, glanzend donkerrode kersen met stevig vruchtvlees. De smaak is zoet met een lichte zuurgraad, vol en aangenaam. Bij goede verzorging draagt de boom al op jonge leeftijd vruchten, al is de opbrengst per boom natuurlijk wat beperkter door het compacte formaat.
Een belangrijk voordeel van Sylvia is het onderhoudsgemak. Door de natuurlijke groeivorm is snoeien beperkt nodig, en ook het oogsten gaat makkelijk doordat de boom laag blijft. Wel is het belangrijk om voldoende zonlicht te bieden en de boom niet te nat te laten staan.
(5) Morel
Morellen, ook wel krieken genoemd, zijn zure kersen en behoren tot een andere soort dan de zoete kersen die je vaak vers eet. Vergeleken met de zoete kers, is de zure kers een sterkere, gezondere boom die dus minder gevoelig is voor ziektes en slecht weer. Dit maakt de morel een uitstekende keuze voor de tuinier die op zoek is naar een robuuste boom die makkelijk fruit draagt.
Morellen zijn bovendien zelfbestuivend, wat betekent dat je geen andere kersenboom nodig hebt om vruchten te verkrijgen. Ze bloeien vroeg in het voorjaar, vaak zelfs iets eerder dan de zoete kersen, en ook de vruchten rijpen iets vroeger af. Die zure kersen zijn ideaal voor verwerking, zoals het maken van jam, sap, of taartvulling. Omdat ze vaak een uitgesproken zure smaak hebben, zijn ze minder geschikt voor direct eten.
Als je vooral op zoek bent naar een kersenboom voor de sierwaarde of voor de vogels, is de morel ook een uitstekende keuze. De boom heeft een mooie bloei en de vruchten zijn aantrekkelijk voor vogels.
Rassen zoals de Morel P2 of de halfzoete Dubbele Meikers zijn goed zelfbestuivend en dragen regelmatig fruit.
Een kersenboom in de tuin
Een kersenboom is een prachtige aanvulling op de tuin: in het voorjaar bloeit hij rijk, in de zomer geeft hij heerlijke vruchten. Wel vraagt de boom om een geschikte standplaats. Kies een zonnige, beschutte plek met een goed doorlatende bodem. Kersen houden niet van natte voeten.
Een luchtige snoei helpt om schimmelziekten te voorkomen. Snoeien doe je bij voorkeur in de zomer, direct na de oogst. Zo voorkom je bloeding en bevorder je een open kroon met voldoende lichtinval. Geef jonge bomen in droge periodes extra water, zeker in het eerste jaar na aanplant.
Meer tips over standplaats, snoei, ziekten en bestuiving? Lees ons uitgebreide artikel over kersenbomen planten en verzorgen.
Referenties
Foto van donkerrode kersen (bij 'Lapins') door Jon 'ShakataGaNai' Davis. CC BY-SA 3.0 licentie.
Foto van Stella kers door National Fruit Collection, Brogdale. Open Government Licence v2.0.
Foto van de Sylvia kers door National Fruit Collection, Brogdale. Open Government Licence v2.0.
Foto van wilde kersenboom met vruchten (bij 'Bestuivende bomen') door Phil Nash van Wikimedia Commons CC BY-SA 4.0 & GFDL. CC BY-SA 4.0 licentie.
